vol.
Tác giả: Taka Kawachi
2018.11.28
“Nhiếp ảnh không phải nói về sự vật được chụp. Mà là về việc sự vật đó trông như thế nào khi lên ảnh.” ― Garry Winogrand
Trong nhiếp ảnh của mình, Garry Winogrand (1928-1984) đã ghi lại các khía cạnh của xã hội từ một quan điểm cực kỳ cá nhân, một cách tiếp cận cũng được thể hiện rõ nét bởi Robert Frank. Tôi từng nghe nói rằng Winogrand không hứng thú với kiểu nhiếp ảnh tuân theo các quy tắc bố cục chỉn chu, loại hình vốn nhận được đánh giá cao trong giới nghệ thuật. Có lẽ có một mối liên hệ nào đó với thực tế là nhiếp ảnh của Winogrand tràn ngập tính nhân văn—và một chút hài hước châm biếm—trong khi đồng thời nhiều bức ảnh của ông vẫn khó giải mã một cách lạ kỳ. Tuy nhiên, lý do tại sao những bức ảnh chụp nhanh (snapshot) của ông vẫn khắc sâu vào ký ức người xem nằm ở sự sắc sảo tự nhiên và sự hóm hỉnh sâu sắc, cho phép Winogrand diễn đạt những điều mà nhiều người đang cảm thấy hoặc trải nghiệm chỉ trong những bức ảnh đơn lẻ.
Nhiếp ảnh đường phố, thể loại mà Winogrand và người cùng thời Lee Friedlander cũng hết mình theo đuổi, thoạt nhìn có vẻ đơn giản nhưng thực tế lại rất khó để thực hiện. Ngay cả khi xem xét thực tế là các nhiếp ảnh gia luôn nhắm đến việc chụp những hình ảnh kiểu này, vẫn có vô số bức ảnh thất bại trong việc nắm bắt chính xác tầm nhìn đó. Nếu chúng ta thay đổi cách suy nghĩ ở đây và tiếp cận các bức ảnh với câu châm ngôn của Winogrand “Nhiếp ảnh là việc tìm hiểu xem điều gì có thể xảy ra trong khung hình”, chúng ta có thể khám phá ra những ấn tượng mới trong chính những bức ảnh đó. Nói cách khác, nếu bạn bắt đầu coi những sự kiện thực tế diễn ra trước ống kính đơn giản chỉ là tư liệu để sử dụng cho bố cục của từng bức ảnh riêng biệt, thì bản thân những bức ảnh đó sẽ hiện ra trước mắt chúng ta dưới một luồng ánh sáng mới…
Ví dụ, có một bức ảnh của Winogrand sở hữu bố cục tuyệt vời. Cái vòi của một con voi vươn vào khung hình từ phía bên trái, bàn tay của một người đưa vào từ bên phải, như thể tạo thành một cái bắt tay với vòi voi. Winogrand đã tạo ra một bức ảnh với những hiệu ứng thú vị và phong phú bất ngờ bằng cách bắt trọn khoảnh khắc ngẫu nhiên không báo trước như vậy, không phải trong một bố cục “sạch sẽ” theo quy ước mà giống như thể ông đang xử lý một tình huống đã được dàn dựng công phu và tỉ mỉ. Đây chính xác là nơi Winogrand nhìn thấy tiềm năng và thế mạnh độc đáo của phương tiện nhiếp ảnh của mình.
Winogrand gắn ống kính góc rộng vào máy ảnh 35mm của mình để thu vào khung hình nhiều nhất có thể, và ông chụp chủ thể ở cự ly trực diện. Ông đã đánh giá lại những quan niệm truyền thống về cách nhìn và bố cục nhiếp ảnh. Với những bố cục được đóng khung xuất sắc về những cuộc gặp gỡ tình cờ chỉ kéo dài trong tích tắc, Winogrand đã mở đường cho một loại hình nhiếp ảnh đường phố mới, một loại hình dám đi chệch khỏi thực tế một chút.
Taka Kawachi có bề dày kinh nghiệm quốc tế, từng tốt nghiệp Đại học Nghệ thuật San Francisco (Academy of Art University), sau đó làm việc tại Thành phố New York với tư cách là biên tập viên sách và giám tuyển trong 15 năm. Trở về Nhật Bản vào năm 2011. Năm 2016, Kawachi xuất bản cuốn sách đầu tay “Art no Iriguchi (Cánh cửa vào Nghệ thuật)”. Các ấn phẩm của ông minh họa những trải nghiệm về nghệ thuật và nhiếp ảnh, đồng thời mang đến cho độc giả cơ hội tiếp cận với lịch sử và chủ đề của cả hai khu vực này từ góc nhìn độc đáo của ông. Hiện tại, ông là Giám đốc Bộ phận Hải ngoại của Benrido tại Kyoto, làm việc để phổ biến quy trình nhiếp ảnh cổ điển và hiếm có mang tên Collotype, đồng thời đã sản xuất các danh mục đầu tư (portfolio) cho Saul Leiter và J.H. Lartigue, v.v. Ấn phẩm mới nhất của ông là “Artists: Masters of Architecture and Design” (NXB Akatsuki).
