SIGMA vừa ra mắt ống kính zoom siêu rộng mới “SIGMA 14-24mm F2.8 DG DN | Art” dành cho ngàm Sony E. Mặc dù đối với máy ảnh DSLR, họ cũng có “SIGMA 14-24mm F2.8 DG HSM | Art” với tiêu cự và khẩu độ tương đồng, nhưng phiên bản này sở hữu hệ thống quang học mới dành riêng cho khoảng cách buồng tối ngắn (short flange focal length), cho phép thu gọn kích thước đáng kể. Thực tế, đường kính thân ống ngắn hơn 1cm so với phiên bản DSLR. Và nó chỉ nặng 796g, bằng 2/3 so với phiên bản DSLR. Một sự “giảm cân” vô cùng ấn tượng.

Tôi đã từng nói chuyện với một kỹ sư của SIGMA và vô cùng ấn tượng với điều anh ấy nói cùng một nụ cười: “Đối với dòng Art, chúng tôi chỉ muốn hiệu suất quang học tốt nhất và không có giới hạn nào về kích thước, trọng lượng hay giá cả.” Ống kính này giữ một vị trí độc đáo vì nó là một ống kính dòng Art nhưng lại nhỏ gọn.

Phiên bản DSLR không có hiện tượng méo hình và hiện tượng lóa coma đối xứng (sagittal coma flare) gần như không thể nhận thấy. Vì vậy, tôi rất tò mò muốn biết phiên bản nhỏ gọn mới được thiết kế cho máy ảnh không gương lật này sẽ hoạt động như thế nào.

Tôi mang ống kính ra biển. Khi hướng máy ảnh về phía đường chân trời như thường lệ, tôi nhớ lại mối tình đầu đầy ngọt ngào nhưng cũng lắm đắng cay khi tôi mới bắt đầu chụp ảnh.

“Em muốn thấy Trái đất hình tròn,” bạn gái tôi đã nói như vậy. Tôi đã đọc rất nhiều sách hướng dẫn để tìm một nơi mà Trái đất trông có vẻ tròn. Cuối cùng, tôi tìm thấy điểm đến trên một trang sách có hình ảnh đường chân trời cong vút. Tuy nhiên, bất chấp mọi nỗ lực của tôi để biến chuyến đi đầu tiên của chúng tôi trở nên lãng mạn, Trái đất thực sự lại thẳng băng một cách bất ngờ và vô tận. Khi cô ấy nói, “trong ảnh nhìn nó tròn mà”, tôi chỉ có thể gật đầu và nói “ừ”. Đó là câu chuyện từ trước khi tôi đam mê nhiếp ảnh.

Với ống kính này, đường chân trời trong khung ngắm trông thẳng tắp và không bị méo mó một cách dễ chịu. Khung cảnh này gợi tôi nhớ về thất bại nhỏ thời tuổi trẻ và khiến tôi muốn nói với chính mình ngày đó rằng: “Trái đất không tròn đâu, nếu chúng ta phá bỏ lời nguyền méo hình (distortion).”

Những đường thẳng đẹp đến mê hồn. Tất cả đều trải dài từ các góc đến trung tâm điểm nhìn mà không hề bị méo. Tôi chỉ khép khẩu nửa stop, nhưng mọi thứ đều sắc nét và chính xác. Mặc dù tôi biết ống kính SIGMA rất giỏi trong việc tạo ra các đường nét mảnh, tôi vẫn sững sờ trước sự tái tạo hoàn hảo chỉ có thể có được nhờ những đường nét mảnh mai đó.

Nhiếp ảnh siêu rộng được tiếp sức bởi những đường thẳng tuyệt đẹp. Và góc nhìn càng rộng thì chất lượng của các đường thẳng càng ảnh hưởng lớn đến chất lượng hình ảnh tổng thể. Quang sai là kẻ thù chính của chất lượng hình ảnh. Độ phân giải bị ảnh hưởng không chỉ bởi quang sai không liên quan đến màu sắc, mà còn bởi hiện tượng lem màu do quang sai màu (sắc sai). Và hiện tượng méo hình làm biến dạng hình dáng của vật thể. Ống kính này khắc phục hiệu quả các loại quang sai này. Khả năng tái tạo rõ ràng đến tận góc và không hề bị mờ nhòe.

Tôi ngước nhìn bầu trời từ một “hẻm núi đô thị” (giữa các tòa nhà cao tầng) để thử thách ống kính, sử dụng độ tương phản cực cao do ngược sáng. Nếu phơi sáng để lấy một lượng chi tiết tối thiểu ở vùng tối quanh chân tòa nhà, thì phần đỉnh của tòa nhà gần như sẽ hòa tan vào bầu trời với một ống kính thông thường. Tuy nhiên, với ống kính này, thiết kế ngang của tòa nhà được xác định rõ ràng nhờ các đường nét mảnh. Và quang sai màu cũng không hề xuất hiện ngay cả trong tình huống tương phản gắt như vậy.

Tiêu cự từ 14mm đến 24mm là hoàn hảo để chụp bầu trời sao. Khi chụp các nguồn sáng điểm như các ngôi sao, điều quan trọng là giảm thiểu hiện tượng lóa coma đối xứng (sagittal coma flare), một loại quang sai làm mờ các nguồn sáng điểm khiến chúng trông như hình chữ nhật hoặc quả bóng bầu dục. Hiện tượng này có thể giảm bớt bằng cách khép khẩu và không phải là vấn đề lớn khi không có nguồn sáng điểm hoặc khi chụp trong điều kiện ánh sáng ban ngày. Tuy nhiên, nó trở nên nổi bật khi chụp ngược sáng và các cảnh có độ tương phản cao như bầu trời sao hoặc cảnh đêm vì các nguồn sáng điểm bị biến dạng đáng kể.

Tôi đã chụp cảnh đêm khu vực Vịnh Yokohama để có được các nguồn sáng điểm lớn hơn. Tôi có thể nhận thấy ngay lập tức rằng không có quang sai ngay cả khi mở khẩu tối đa vì ảnh sắc nét và rõ ràng trên toàn khung hình. Tôi đã xem ở kích thước gốc để soi kỹ, nhưng các quang sai được kiểm soát hiệu quả ngay cả ở các góc. Với ống kính này, tôi có thể tự tin chụp ở khẩu độ lớn nhất. Các hình ảnh cắt cúp (crop) được lấy từ phía trên bên trái và hơi lệch phải so với trung tâm của hình ảnh gốc. Hãy kiểm tra độ phân giải đáng kinh ngạc và khả năng sửa quang sai hoàn hảo.

Việc loại bỏ hiện tượng méo hình trên ống kính zoom 14-24mm này giúp thể hiện hình ảnh trong nhiều tình huống khác nhau. Điều này cũng có nghĩa là, nếu bạn giữ các đường dọc và ngang thẳng hàng bằng cách hướng máy ảnh thẳng về phía trước, hình ảnh sẽ trông như thể được chụp bằng ống kính tiêu chuẩn. Tất nhiên, bạn luôn có thể tận hưởng góc nhìn siêu rộng bằng cách hướng vào các chủ thể có chiều sâu hoặc chụp từ góc thấp. Nói cách khác, việc khắc phục quang sai giúp nâng cao phạm vi biểu đạt.

Ống kính zoom 1.7X này chỉ có dải zoom 10mm giữa 14mm và 24mm. Nó có thể không phải là ống kính dành cho tất cả mọi người, nhưng dải zoom ngắn này là hoàn hảo vì nó buộc các nhiếp ảnh gia phải cực kỳ cẩn thận với bố cục. Mặc dù tôi có thể nói rằng ống kính này dành cho các chuyên gia, những người biết rằng chỉ 1mm hay thậm chí ít hơn cũng tạo ra sự khác biệt lớn trong nhiếp ảnh, nhưng tôi thực sự khuyên dùng nó cho những người mới bắt đầu muốn trải nghiệm hoặc bước chân vào thế giới mới, bởi vì nó là một người thầy dạy bố cục hiệu quả.

Những hình ảnh dưới đây thể hiện sự khác biệt về bố cục được tạo ra bởi những thay đổi nhỏ về tiêu cự.

Câu nói “khép khẩu vào một chút thì hình ảnh sẽ sắc nét và rõ ràng hơn” có thể đã bị lạm dụng quá nhiều. Tất nhiên, chất lượng hình ảnh sẽ tốt hơn khi khép khẩu vì các quang sai được giảm thiểu ở khẩu độ nhỏ.

Thực tế, tôi đã khép khẩu nửa stop cho đến khi tôi kiểm tra quang sai khi chụp cảnh đêm. Tôi thường có xu hướng “mua bảo hiểm” cho sự suy giảm chất lượng hình ảnh tiềm ẩn khi mở khẩu tối đa, mặc dù người ta hay nói rằng “chất lượng hình ảnh đạt đỉnh ngay tại khẩu lớn nhất”. Và cho đến nay, tôi đã được giúp đỡ bởi sự “bảo hiểm” đó. Tuy nhiên, khi tôi kiểm tra kỹ các hình ảnh cảnh đêm, tôi đã học được một quy tắc đơn giản: kiểm soát quang sai giúp cải thiện chất lượng hình ảnh. Đối với ống kính dòng Art nhỏ gọn này, tôi đảm bảo rằng lời nói của hãng là chân thành và không cần bất kỳ sự “bảo hiểm” nào cả.