Vài ngày trước, tôi đã nhìn thấy hình ảnh bìa ấn tượng (chụp hai đứa trẻ đang chơi đùa) của album “Love Not Money” thuộc nhóm nhạc Everything But The Girl trong chuyên mục The Essentials kỳ 1 của ông Kazuto Yamaki ngay trên SEIN Online này. Điều đó đã truyền cảm hứng để tôi viết về nữ nhiếp ảnh gia Helen Levitt trong chuyên mục của mình, bởi chủ đề mà Levitt quan tâm nhất chính là những đứa trẻ đang vui đùa hồn nhiên trên đường phố.

Helen Levitt sinh ra tại Brooklyn vào năm 1913. Ở tuổi 18, bà bắt đầu làm việc trong một studio chụp ảnh chân dung tại Bronx và dành hết tâm sức nghiên cứu nhiếp ảnh. Bà sớm gặp gỡ Walker Evans, làm trợ lý cho ông, và trở nên nổi tiếng với phong cách nhiếp ảnh bắt khoảnh khắc (snapshot) lấy cảm hứng từ Henri Cartier-Bresson, được chụp trên những chiếc máy ảnh Leica khổ nhỏ.

Giữa những năm 1930 và cuối những năm 40, Levitt tập trung chụp ảnh tại các khu dân cư đa dạng như Spanish Harlem hay Lower East Side—những khu vực chủ yếu là nơi sinh sống của các gia đình nhập cư. Những bức ảnh của bà từ thời kỳ này được tập hợp trong kiệt tác để đời, cuốn sách ảnh “A Way of Seeing” (Một cách nhìn). Ngày đó, trước khi có những chiếc tivi để ngồi xem, trẻ em đã biến những con hẻm sau nhà và đường phố thành sân chơi. Từ góc nhìn độc đáo của riêng mình, những bức ảnh của Levitt cho chúng ta thấy sự sống động và những biểu cảm hoang dã, hoạt bát của những đứa trẻ hoàn toàn đắm chìm trong thế giới riêng của chúng—những trò chơi diễn ra hàng ngày (trốn tìm, các trò chơi trận giả, v.v.), những hình vẽ phấn trên đường nhựa, những kẻ bắt nạt và nạn nhân của chúng.

Tuy nhiên, Levitt đã ghi lại nhiều điều hơn là chỉ những đứa trẻ: những người lớn ngồi trên ghế mang ra đường, dường như đang chìm đắm trong hoài niệm; những nhóm phụ nữ mải mê tán gẫu. Những bức ảnh của bà cho thấy một New York không có ranh giới giữa các sắc tộc, nơi người da đen, da trắng và người Mỹ gốc Latinh cứ thế trải qua ngày tháng của mình, và New York hiện lên mới mẻ mỗi ngày, với bầu không khí của “những ngày xưa cũ tươi đẹp” hơi gợi nhớ đến những ngày ngay sau chiến tranh của thời kỳ Showa tại Nhật Bản. Đồng thời, các bức ảnh cũng thể hiện sự làm chủ kỹ thuật và các giác quan nhạy bén của Levitt, gợi nhớ đến cách miêu tả cuộc sống thường nhật những năm 1950 của William Klein trong loạt ảnh “New York” của ông.

Tính nhân văn hồn nhiên trong những bức ảnh này và khả năng chạm sâu vào trái tim người xem có thể là sự phản chiếu tình yêu của Levitt dành cho thành phố thời thơ ấu của bà. Tuy nhiên, việc cuốn sách ảnh đầu tiên của bà chỉ ra đời hai mươi năm sau khi chụp những bức ảnh này chắc chắn bị ảnh hưởng bởi sự khiêm tốn của Levitt và việc bà không thích trở thành tâm điểm của sự chú ý.